Stała opłata sądowa w wysokości 600 zł to dopiero początek wydatków. To, ile kosztuje rozwód, zależy od formy rozstania, konieczności zatrudnienia adwokata czy powołania biegłych. Różnice w kosztach sięgają nawet kilkunastu tysięcy złotych. Dowiedz się, jak poszczególne decyzje wpływają na ostateczny rachunek.
Ile kosztuje rozwód? Szybkie zestawienie
Zastanawiasz się, ile kosztuje rozwód w Polsce? Nie ma na to jednej odpowiedzi. Ostateczna kwota zależy od wielu czynników, a rozpiętość cenowa jest ogromna – od kilkuset złotych w prostych przypadkach do nawet kilkunastu tysięcy, gdy sprawa jest skomplikowana.
Na całkowity koszt rozwodu wpływają przede wszystkim:
- Forma rozwodu: Rozwód bez orzekania o winie jest znacznie tańszy i szybszy niż ten z orzekaniem o winie, który wymaga rozbudowanego postępowania dowodowego.
- Wsparcie adwokata: Wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika to jeden z największych wydatków, ale często niezbędny do ochrony swoich interesów.
- Dodatkowe roszczenia: Sprawy komplikują się (i drożeją), gdy w grę wchodzi podział majątku wspólnego, ustalenie alimentów, czy opieki nad dziećmi.
- Potrzeba powołania biegłych: Koszty rosną, jeśli sąd musi skorzystać z opinii specjalistów, np. z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS) w sprawach dotyczących dzieci.
W tym artykule szczegółowo omawiamy każdy z tych elementów – od stałej opłaty sądowej, przez stawki adwokatów, aż po wszystkie inne koszty, z jakimi należy się liczyć w 2026 roku.
Opłata sądowa przy rozwodzie
Każdy proces rozwodowy rozpoczyna się od złożenia pozwu, co wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej. To pierwszy i nieunikniony wydatek, który jednak stanowi zaledwie część całkowitych kosztów zakończenia małżeństwa.
Na całkowity koszt rozwodu składają się cztery główne kategorie:
- Opłaty sądowe – stałe kwoty pobierane przez sąd za wszczęcie i prowadzenie postępowania.
- Koszty zastępstwa procesowego – wynagrodzenie dla adwokata lub radcy prawnego, jeśli zdecydujesz się na profesjonalne wsparcie.
- Koszty dodatkowe – wydatki na opinie biegłych, mediacje, wywiad kuratora, odpisy dokumentów czy dojazdy na rozprawy.
W tej części artykułu skupimy się na pierwszej kategorii, czyli opłatach, które trafiają bezpośrednio do kasy sądu. Są one regulowane ustawowo i są podstawą budżetu rozwodowego.
Opłata za pozew rozwodowy
Pierwszym wydatkiem jest stała opłata sądowa od pozwu o rozwód, która w 2026 roku wynosi 600 zł. Powód (osoba wnosząca sprawę) musi ją uiścić w sądzie okręgowym, aby rozpocząć postępowanie.
Wysokość tej opłaty jest stała, niezależnie od tego, czy rozwód ma być z orzekaniem o winie, czy za porozumieniem stron.
Możliwe jest jednak obniżenie tego kosztu o połowę. Jeśli rozwód zostanie orzeczony bez wskazywania winy na zgodny wniosek stron, sąd zwraca powodowi 300 zł. Ostateczny koszt sądowy dla inicjatora spada wówczas do 300 zł, co często motywuje małżonków do porozumienia.
Inne opłaty sądowe przy rozwodzie
Opłata za pozew w wysokości 600 zł to dopiero początek. W trakcie postępowania rozwodowego mogą pojawić się inne, mniejsze opłaty sądowe, które, o których warto pamiętać. Choć pojedynczo nie są to duże kwoty, ich suma może być odczuwalna.
Do najczęstszych dodatkowych kosztów sądowych należą:
- 100 zł – opłata za wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Jest niezbędna, jeśli planujesz złożyć apelację.
- 20 zł – koszt uzyskania każdego odpisu wyroku z klauzulą prawomocności. Będzie Ci potrzebny np. do zmiany nazwiska czy aktualizacji danych w urzędach.
- 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jeśli decydujesz się na pomoc adwokata lub radcy prawnego.
- 100 zł – opłata od wniosku o zabezpieczenie roszczeń, np. alimentów na czas trwania procesu lub uregulowania kontaktów z dzieckiem.
- 100-200 zł – koszt wywiadu środowiskowego przeprowadzanego przez kuratora sądowego, jeśli sąd uzna to za konieczne do oceny sytuacji opiekuńczej dzieci.
Pamiętaj, że nie wszystkie z tych opłat wystąpią w każdej sprawie. Ich pojawienie się zależy od tego, jak potoczy się Twoje postępowanie i jakie wnioski będziesz składać w jego trakcie.
Ile kosztuje rozwód z adwokatem?
Decyzja o zatrudnieniu adwokata lub radcy prawnego ma kluczowy wpływ na ostateczny koszt rozwodu. Wynagrodzenie pełnomocnika to często największy pojedynczy wydatek w całym procesie.
Stawki za prowadzenie sprawy rozwodowej są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak stopień jej skomplikowania, forma rozwodu, a także renoma i lokalizacja kancelarii.
Do wynagrodzenia adwokata należy doliczyć wspomnianą już opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Przed podjęciem współpracy dokładnie omów z kancelarią, co wchodzi w skład honorarium i jakie mogą pojawić się dodatkowe koszty, np. za udział w kolejnych rozprawach czy sporządzanie pism procesowych.
Porada prawna i pełnomocnictwo
Zanim zdecydujesz się na złożenie pozwu, często pierwszym krokiem jest jednorazowa porada prawna. Taka konsultacja pozwala ocenić Twoją indywidualną sytuację, zrozumieć możliwe scenariusze i poznać swoje prawa. Koszt porady prawnej w sprawie rozwodowej waha się zazwyczaj od 200 do 500 zł za godzinne spotkanie z adwokatem lub radcą prawnym. To niewielki wydatek, który może pomóc w podjęciu świadomej decyzji o dalszych krokach.
Jeśli po konsultacji zdecydujesz się na stałą współpracę, konieczne będzie udzielenie prawnikowi pełnomocnictwa. Jest to formalny dokument upoważniający go do reprezentowania Cię przed sądem. Złożenie tego dokumentu w aktach sprawy wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.
Opłata ta ma charakter urzędowy i jest wnoszona na rachunek bankowy właściwego urzędu miasta lub gminy, a nie sądu. Choć w skali całego procesu rozwodowego jest to symboliczna kwota, stanowi niezbędny element formalny. Dowód jej uiszczenia należy dołączyć do pozwu lub pierwszego pisma procesowego składanego pełnomocnika.
Standardowe stawki adwokata w sprawie rozwodowej
- Rozwód bez orzekania o winie: W przypadku prostych spraw, gdzie małżonkowie są zgodni co do warunków rozstania i nie mają małoletnich dzieci, honorarium adwokata wynosi zazwyczaj od 2 000 do 4 000 zł.
- Rozwód z orzekaniem o winie lub sporem o dzieci: Jeśli sprawa jest bardziej złożona, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego (np. przesłuchania świadków) lub dotyczy spornych kwestii opieki nad dziećmi, stawki rosną. Należy przygotować się na wydatek rzędu 4 000 do 8 000 zł.
- Sprawy bardzo skomplikowane: W sytuacjach wyjątkowo trudnych, obejmujących walkę o wysokie alimenty, skomplikowany podział majątku czy konieczność powołania wielu biegłych, wynagrodzenie pełnomocnika może przekroczyć 10 000 zł.
Kancelarie najczęściej proponują dwie formy rozliczenia: ryczałtową (jedna, stała kwota za całą sprawę) lub godzinową. Wybór zależy od przewidywanego nakładu pracy. Pamiętaj, że podane kwoty to wynagrodzenie dla prawnika za jego pracę i nie obejmują opłat sądowych, o których mowa w innych częściach artykułu.
Dodatkowe koszty biegłych, kuratora i OZSS
Opłata sądowa i honorarium adwokata to podstawa, ale w wielu sprawach rozwodowych pojawiają się dodatkowe, często niemałe wydatki. Dotyczy to zwłaszcza postępowań z orzekaniem o winie lub sporem o dzieci.
Ile kosztuje opinia OZSS?
Gdy rodzice nie mogą porozumieć się w sprawach dotyczących małoletnich dzieci (takich jak władza rodzicielska czy kontakty), sąd często zleca badanie przez Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów (OZSS). Generuje to jeden z najczęstszych dodatkowych kosztów.
Koszt opinii biegłego sądowego
Poza badaniem OZSS, w toku sprawy rozwodowej mogą pojawić się inne kwestie wymagające specjalistycznej wiedzy. W takich sytuacjach sąd powołuje biegłego sądowego – eksperta z konkretnej dziedziny, którego zadaniem jest dostarczenie obiektywnej opinii na skomplikowany temat. Koszt takiej ekspertyzy w 2026 roku wynosi zazwyczaj od 500 zł do nawet 2000 zł, w zależności od specjalizacji i zakresu pracy biegłego.
Kiedy opinia biegłego jest niezbędna? Przykładowo, jeśli jedna ze stron podnosi zarzut choroby psychicznej małżonka, sąd może powołać biegłego psychiatrę. Gdy w tle pojawia się kwestia uzależnień, kluczowa może być opinia terapeuty. Biegli innych specjalizacji, np. lekarze, oceniają stan zdrowia, który wpływa na zdolność do pracy i wysokość alimentów. Kosztami opinii najczęściej obciąża się stronę wnioskującą lub obie strony po połowie.
Koszt wywiadu kuratora rodzinnego
W sprawach, dotyczących dobra małoletnich dzieci, sąd może zlecić przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez kuratora rodzinnego. Jego celem jest obiektywna ocena warunków, w jakich żyje dziecko, oraz zbadanie relacji rodzinnych. Jest to znacznie tańsza procedura niż opinia OZSS czy biegłego specjalisty.
Koszt wywiadu kuratora w 2026 roku zazwyczaj mieści się w przedziale od 100 do 220 zł. Opłata ta pokrywa wizytę w miejscu zamieszkania rodziny, rozmowy z rodzicami i dziećmi oraz sporządzenie sprawozdania dla sądu.
Ile kosztuje rozwód z orzekaniem o winie?
Decyzja o rozwodzie z orzekaniem o winie to krok, który znacznie komplikuje sprawę i podnosi jej ostateczny koszt. W przeciwieństwie do polubownego rozstania, taki proces zamienia się w batalię sądową, wymagającą przedstawienia dowodów, powoływania świadków i nierzadko angażowania biegłych. W efekcie całkowite wydatki mogą wzrosnąć z kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych.
Podstawowa różnica finansowa wynika z intensywności postępowania dowodowego. Koszty w takim scenariuszu rosną lawinowo i zazwyczaj mieszczą się w przedziale od 6 000 zł do 15 000 zł, a w bardziej złożonych przypadkach mogą być jeszcze wyższe. Na tę kwotę składają się przede wszystkim:
- Wyższe wynagrodzenie adwokata – ze względu na czasochłonne postępowanie dowodowe.
- Koszty dowodowe – często konieczne jest powołanie biegłych (np. OZSS) lub skorzystanie z usług prywatnego detektywa.
- Pełna opłata sądowa – brak możliwości zwrotu 300 zł z opłaty za pozew.
- Koszty gromadzenia dowodów – w niektórych przypadkach strony decydują się na usługi detektywa, co może kosztować kolejne kilka tysięcy złotych.
Koszty podziału majątku przy rozwodzie
Rozwód to jedno, ale podział wspólnego majątku to często zupełnie osobny i kosztowny rozdział. Choć sąd może zająć się tym w trakcie sprawy rozwodowej, w praktyce często jest to osobne postępowanie, które generuje dodatkowe wydatki. To właśnie tutaj ukryte są największe koszty, które mogą wywindować ostateczny rachunek za rozstanie do kilkunastu tysięcy złotych.
Opłata za podział majątku
Wysokość opłaty sądowej za podział majątku zależy bezpośrednio od tego, czy małżonkowie potrafią się porozumieć. Prawo przewiduje dwie stawki, które jasno pokazują, jak bardzo opłaca się współpraca:
- 300 zł – tyle wynosi opłata, jeśli do sądu trafi zgodny projekt podziału majątku. To dokument, w którym obie strony precyzyjnie określają, co komu przypada. Jest to najtańsza i najszybsza droga do uregulowania spraw majątkowych.
- 1000 zł – to standardowa opłata w przypadku spornego postępowania. Jeśli nie jesteście w stanie dojść do porozumienia, sąd musi samodzielnie rozstrzygnąć podział, co wiąże się z bardziej skomplikowanym i czasochłonnym procesem nieprocesowym.
Różnica w kwotach nie jest przypadkowa. Niższa opłata ma zachęcać do ugody, która oszczędza czas i pracę sądu. Wyższa stawka odzwierciedla nakład pracy sędziego i potencjalną konieczność prowadzenia postępowania dowodowego, co, jak wspomniano wcześniej, często generuje kolejne, znacznie wyższe koszty, np. związane z powołaniem biegłych.
Koszty wyceny i rzeczoznawcy
Gdy spór o podział majątku dotyczy wartości poszczególnych składników, a małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia, sąd musi powołać biegłego rzeczoznawcę. Jego zadaniem jest przygotowanie profesjonalnej opinii, która określi rynkową wartość nieruchomości, samochodu, firmy czy innych cennych aktywów. To właśnie ten koszt często okazuje się jednym z najpoważniejszych dodatkowych wydatków.
Koszt wyceny majątku przez rzeczoznawcę w sprawie rozwodowej wynosi zazwyczaj od 1000 zł do 5000 zł. Ostateczna cena zależy od rodzaju i złożoności wycenianych aktywów. Przykładowo, wycena mieszkania będzie tańsza niż skomplikowana analiza wartości dobrze prosperującego przedsiębiorstwa, której koszt może nawet przekroczyć górny pułap 5000 zł.
Kto ponosi ten wydatek? Zazwyczaj sąd zobowiązuje obie strony do solidarnego pokrycia kosztów opinii biegłego. W niektórych przypadkach kosztami może zostać obciążona strona, która przegra spór dotyczący wartości danego składnika majątku. To kolejny argument, by spróbować dojść do ugody i uniknąć angażowania zewnętrznych ekspertów.
Zwolnienie z kosztów sądowych i pomoc z urzędu
Wysokie koszty związane z procesem rozwodowym mogą wydawać się barierą nie do pokonania, zwłaszcza dla osób w trudnej sytuacji finansowej. Polskie prawo przewiduje jednak mechanizmy, które zapewniają każdemu dostępu do sądu, niezależnie od zasobności portfela. Służą temu dwa główne rozwiązania: zwolnienie z kosztów sądowych oraz możliwość uzyskania pomocy prawnej z urzędu.
Jeśli opłacenie pozwu (600 zł) i dalszych wydatków stanowiłoby nadmierne obciążenie dla Twojego budżetu, możesz ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. W tym celu należy złożyć w sądzie specjalny wniosek wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Oprócz zwolnienia z opłat sądowych istnieje również możliwość uzyskania adwokata z urzędu. To opcja dla osób, których nie stać nie tylko na koszty sądowe, ale także na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika.
Kto może otrzymać zwolnienie z opłat?
Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie rozwodowej jest przeznaczone dla osób, których sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie opłat bez negatywnego wpływu na podstawowe potrzeby życiowe. Nie musisz być osobą bezrobotną, aby się o nie ubiegać. Najważniejsze jest wykazanie, że po opłaceniu pozwu i ewentualnych dalszych kosztów nie wystarczyłoby Ci środków na utrzymanie siebie i rodziny.
Sąd ocenia każdy wniosek indywidualnie, analizując miesięczne dochody, posiadany majątek (np. oszczędności, nieruchomości) oraz stałe zobowiązania (np. czynsz, kredyty). Jeśli dochody są niskie, a wydatki konieczne do życia wysokie, szanse na uzyskanie zwolnienia rosną. W skrajnych przypadkach sąd może również przyznać adwokata z urzędu.
Adwokat z urzędu – warunki
Jeśli samo zwolnienie z opłat sądowych to za mało, a sytuacja finansowa uniemożliwia zatrudnienie pełnomocnika, możesz ubiegać się o przyznanie adwokata z urzędu. Jest to rozwiązanie dla osób w najtrudniejszej sytuacji, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Aby uzyskać taką pomoc, należy złożyć w sądzie wniosek z oświadczeniem majątkowym, udowadniając, że koszt adwokata uniemożliwiłby zaspokojenie podstawowych potrzeb. Sąd oceni sytuację na podstawie tych samych kryteriów co przy zwolnieniu z opłat. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku sąd wyznaczy pełnomocnika, którego wynagrodzenie pokryje Skarb Państwa.
Ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie?
Rozwód bez orzekania o winie to zdecydowanie najszybsza i najtańsza droga do formalnego zakończenia małżeństwa. Warunkiem jest tu porozumienie małżonków we wszystkich kluczowych kwestiach, takich jak opieka nad dziećmi czy alimenty. Taki scenariusz pozwala uniknąć długotrwałego i kosztownego postępowania dowodowego, co bezpośrednio przekłada się na niższe koszty całego procesu.
Orientacyjne koszty rozwodu bez orzekania o winie
Na tę kwotę składają się następujące elementy:
- Opłata sądowa – 300 zł (po zwrocie połowy z 600 zł).
- Wynagrodzenie adwokata – Zazwyczaj od 2 000 do 4 000 zł.
- Opłata za pełnomocnictwo – 17 zł.
- Mediacja (opcjonalnie) – ok. 150-300 zł za spotkanie, co może pomóc uniknąć droższym sporom w sądzie.
Aby utrzymać wydatki na jak najniższym poziomie, niezbędne jest pełne porozumienie między małżonkami. Im mniej kwestii spornych, tym mniej pracy dla prawnika i krótszy czas trwania postępowania. Warto pamiętać, że wybór adwokata specjalizującego się w polubownych rozwodach może przyspieszyć cały proces, co również przekłada się na niższe finalne koszty.
Czas trwania i wpływ na koszty
W przypadku rozwodu bez orzekania o winie zasada jest prosta: czas to pieniądz. Im szybciej zakończy się postępowanie, tym niższy będzie ostateczny rachunek za usługi prawne. Długość procesu jest bezpośrednio powiązana z nakładem pracy pełnomocnika – każda dodatkowa rozprawa, pismo procesowe czy sesja negocjacyjna generuje kolejne koszty.
W praktyce, jeśli małżonkowie przedstawią w sądzie gotowe, zgodne porozumienie dotyczące opieki nad dziećmi, alimentów i kontaktów, sprawa może zakończyć się już na pierwszej lub drugiej rozprawie. Taki scenariusz, trwający zazwyczaj od 3 do 6 miesięcy, jest najkorzystniejszy finansowo. Koszt obsługi prawnej ogranicza się wtedy do przygotowania dokumentów i reprezentacji na kilku krótkich posiedzeniach.
Sytuacja komplikuje się, gdy pojawiają się punkty sporne, nawet przy obopólnej rezygnacji z orzekania o winie. Brak zgody co do wysokości alimentów czy szczegółów planu wychowawczego wydłuża proces, ponieważ sąd może potrzebować dodatkowych dowodów, a prawnicy muszą poświęcić więcej czasu na negocjacje.
